Elk mens heeft z’n grens

Uit: Column Amigoe’s weekendbijlage Napa; 28-11-20; www.amigoe.com

M’n nieuwe coachee komt voor de eerste keer op bezoek voor een kort kennismakingsgesprek. Gespannen trekt ze haar kleding recht en gaat er eens goed voor zitten.

‘Hallo’ klinkt het wat zwakjes. Ik begroet haar hartelijk, en denk aan wat ik heb gehoord van haar werkgever. Dat ze een loyale, maar heel gesloten persoon is, die geruime tijd lastig is gevallen door een stalkende collega. Die -achteraf- een Narcistische Persoonlijkheids Stoornis (NPS) bleek te hebben. En dat ze daar nog steeds veel last van had. Dat het haar in haar hele wezen had aangetast, onzeker had gemaakt. Maar bovenal dat ze door dit alles een zeer wantrouwend mens was geworden.

Ik weet dus dat mij een pittige klus te wachten staat, want ik zal eerst haar vertrouwen moeten winnen voordat we tot de kern kunen komen. Bovendien geeft de werkgever aan dat ze erg twijfelt over coaching, omdat ze helemaal niet gewend is om over zichzelf te praten.

Voorzichtig start ik het gesprek, met vragen over haar achtergrond, en vorige werkervaringen. Ze fleurt meteen op als ze over haar eerste baan mag vertellen. Enthousiast laat ze me alle ins en outs weten van haar werk in het onderwijs, en waarom haar dat zo gelukkig maakte. Het ijs is al gebroken!

Zo komen we vanzelf op haar huidige baan bij een Zorgcentrum. Ze klinkt nu wat bedachtzamer, maar blijft open. Ik besluit de brug te slaan naar haar ervaringen met de stalker. Ze formuleert haar zinnen voorzichtig, bang om die ander te benadelen. Ik geef aan dat ze me alles kan vertellen, zonder zich in te hoeven houden. Dat het belangrijk is dat zij haar volle hoofd,- en hart eens helemaal kan legen.’Unapologetically’, zoals de Engelsen zo mooi zeggen.

Meer aanmoediging heeft ze niet nodig; Ze geeft volledig openheid van zaken over de charismatische man, en zijn aanvankelijke pesterijen, jaloerse opmerkingen en leugentjes. En hoe die langzaam maar zeker overgingen in achtervolgingen op straat,s’avonds laat bellen en uitschelden, het verspreiden van laster onder collega’s tot het -uiteindelijk- publiekelijk zwartmaken.

De zaken escaleerden vanaf toen snel: ze ging met hartkloppingen naar haar werk, durfde de telefoon niet meer op te nemen, en snachts deed ze geen oog meer dicht. Na de zoveelste nachtmerrie besloot ze dat het genoeg was geweest. Vastbesloten ging ze de volgende dag naar haar werk om haar ontslag aan te kondigen.

Eenmaal in gesprek wachtte haar een verrassing: haar werkgever bleek al geruime tijd bezig te zijn met een onderzoek naar de persoon in kwestie. Want ook van buiten het Zorgcentrum waren klachten binnengekomen, en intern bleken veel mensen vreemde gebeurtenissen te ervaren. Gebeurtenissen die op één of andere manier allemaal te herleiden waren tot die ene persoon. Mijn coachee zat met open mond naar haar werkgever te luisteren. Tot op dat moment dacht zij nog dat het allemaal vooral aan haarzelf lag. Dat ze zwak en onzeker was, gemakkelijk te intimideren en dat ze hem -als goedgelovige Christen- steeds opnieuw een kans moest geven. Met als gevolg dat ze er zelf bijna aan onderdoor ging, en wilde opstappen.

Maar haar wijze werkgever vroeg haar om het nog even vol te houden; de man werd op non- actief gesteld hangende het onderzoek, en intern volgden emotionele gesprekken met maar 1 doel: waarheidsbevinding. En dat is heel belangrijk inzake NPS, want het is vrijwel altijd ‘de schuld van de ander’, en jouw woord tegen het zijne. Eventuele getuigen ter plaatse worden vermeden of sluw in de denkrichting van de narcist gemanipuleerd, Charisma doet de rest, en op het laatst twijfelt het slachtoffer aan zijn of haar eigen verstand, en heerst er vaak angst óf bewondering voor de manipulator, of op z’n minst verdeeldheid in een team.

De inspanningen van deze werkgever leidden uiteindelijk tot een triest maar gewenst resultaat: de ontmaskering (en het onvermijdelijke ontslag) van de man als zgn. ‘maligne narcist’: iemand met de NPS die willens en wetens schade berokkend aan de mensen die hem of haar ‘in de weg’ staan, of die juist gemakkelijk tot bewondering en volgersgedrag te manipuleren zijn.

Het gevolg was, dat mijn coachee kon blijven werken voor de werkgever, en dat ze zich gesteund wist door haar omgeving en collega’s. Ook snapte ze beter waarom haar dit was overkomen, dat zij als rechtschapen persoon te lang teveel geduld met hem had gehad, en veel te lang had gezwegen omdat ze bang was niet geloofd te worden. Maar dat hij uiteindelijk degene was die ziek is, en het daadwerkelijke probleem had.

Alleen…die onzekerheid, slapeloze nachten, en hartkloppingen als ze aan hem dacht, daar wil ze erg graag vanaf. En daarom kwam ze mij bij. Ik vertel haar dat ze op de juiste plek is, en dat helaas velen haar voorgingen als slachtoffer van narcistisch misbruik. Dat zij op mij de indruk maakt in de kern een sterke vrouw te zijn, die eigenlijk heel goed weet wat ze wil, maar die de tijd mag nemen voor herstel en het terugvinden van grenzen, en van zichzelf.

Ze kijkt me opgelucht aan, want dat vind ze zo enorm fijn om te horen. Ze zit er nu ontspannen bij, glimlacht, en geeft aan dat ze het nooit meer zover zal laten komen. Ze klinkt ineens heel daadkrachtig en zelfverzekerd. Als we op de klok kijken schrikken we beiden: kort kennismaken werd lang en diepgaand in gesprek gaan. Ze heeft er een stukje meer vertrouwen in dat het goed gaat komen met haar. En met die ‘enge’ coaching, die helemaal niet zo eng blijkt te zijn.

Inmiddels is ze, na een aantal sessies, tot indrukwekkende groei gekomen. En tot het besef, dat ze weer met trots en zelfrespect naar zichzelf kan kijken. Ze is iemand geworden die tijdig en duidelijk haar grenzen durft aan te geven, en zichzelf minder vaak wegcijferd.. En die beseft dat geduld, loyaliteit en vergevingsgezindheid deugden zijn, zolang er maar géen grenzen overschreden worden.

The one that got away

Uit: Column Amigoe’s weekendbijlage Napa; 17-10-20; www.amigoe.com

Het is alweer anderhalf jaar geleden dat ik met haar had afgesproken. Laat ik haar Ylonka noemen.

We zouden op een centrale locatie met elkaar kennismaken, in verband met een eventueel Lifecoachings-traject dat zij wilde gaan volgen.

Vantevoren had ik een aantal keurig geformuleerde emails van Ylonka ontvangen. De eerste zin van haar eerste email begon meteen met een welgemeend compliment over m’n website. ‘Wat een aardig en attent gebaar van haar’ dacht ik toen.

Vervolgens probeerden we een lunch-afspraak te maken, en het viel me enorm op dat zij opvallend flexibel, meedenkend, coӧperatief en dankbaar was. Ze heeft de eerstgekozen locatie nog netjes veranderd, in een -voor ons beiden- vertrouwde,- en zeer aangename plek. ‘Wat een bijzonder en sensitief mens’ ging het vlak voor onze afspraak nog door mijn hoofd. Nou vind ik die eerste kennismakingsgesprekken eigenlijk altijd leuk, maar ditkeer verhéugde ik me er echt op.

Ik kwam als eerste aan bij de gekozen locatie, en maakte een gezellig praatje met de eigenares. We waren net middenin een anekdote, toen ze de trap op kwam lopen. Toegegeven; ik schrok. Ze liep heel moeizaam, en zag er wat ziekelijk uit. Het kostte haar zichtbaar veel pijn en moeite om de trap op te komen, en om zich überhaupt voort te bewegen. Net toen ik wilde informeren of zij Ylonka was, reageerde de eigenares heel spontaan: “Hey Ylonka, wat fijn om je na al die tijd weer eens hier te zien!”. Spontaan gaven de dames elkaar een hartelijke brasa. Ylonka vertelde in het kort aan de eigenares waarom ze zo lang –jarenlang- niet meer geweest was. Ik begreep eruit dat er sprake van gezondheidsklachten was geweest. Toen keek Ylonka naar mij, en de eigenares naar Ylonka: “O wacht eens even, jullie hebben met elkáar afgesproken’ riep ze spontaan. “Ik geloof van wel, knikte ik lachend, en stelde me aan haar voor. Ylonka lachte ook. Het was een komisch moment.

We namen plaats aan een rustig tafeltje in de hoek. Ze vertelde me dat ze hier in het verleden heel vaak kwam, en dat ze mooie herinneringen aan deze plek had. We wisselden wat ervaringen uit, maar toen stelde ik de brandende vraag, namelijk wat de aanleiding voor de -eventuele- coaching voor haar was.

Ze keek even stil naar de tafel en toen naar mij, en deed haar verhaal. Geloof me, ik heb heel veel indrukwekkende verhalen gehoord in mijn jaren als Lifecoach, maar van dit specifieke verhaal kreeg ik kippenvel. Wij spraken twee uren lang over haar unieke situatie. Een situatie van zeer ernstige, levensbedreigende gezondheidsklachten die van de ene op de andere seconde, op zeer jonge leeftijd, waren ontstaan. Van een relatief onbekend en zeldzaam ziektebeeld. Van letterlijk helemaal niets meer kunnen, de doodsangsten die ze heeft uitgestaan. Van alle basale vaardigheden weer opnieuw moeten leren. Van de nooit aflatende steun van haar betrokken man. Van de blikken van mensen die haar niet kenden. Van de verwachtingen van mensen die haar -als perfectioniste die alles voor elkaar leek te krijgen- wel kenden. Van de enorme mentale struggles die ze met zichzelf gevoerd had, en nog voerde. En van de enorme lange nasleep van de ernstige fysieke klachten en beperkingen, ondanks dat er al veel verbeterd was.

De open, waardige, en eerlijke manier waarop zij over deze hele geschiedenis vertelde zal mij altijd bijblijven. Het vertrouwen dat ze me schonk; de prettige manier van luisteren en reageren als ik iets vroeg; de diepe manier van nadenken voor ze een genuanceerd antwoord gaf. Een uitzonderlijk slim én wijs mens, met veel zelfkennis, mensenkennis en vakkennis. Zo iemand die -ondanks de heftigheid van haar eigen verhaal- ondertussen ook nog informeerde, of mijn eten wel smaakte…

Na een zeer lang, intensief,- maar mooi gesprek, gaf ze aan dat ze zeer blij was mij benaderd te hebben. Ze gaf aan zich echt gehoord en gezien te voelen. Ik heb vertelde haar dat ze meer dan welkom was in mijn coachingspraktijk. Niet omdat ik de illusie had dat dan daarmee al haar problemen opgelost zouden zijn, maar wel omdat we een zeer grote klik hadden, en ik het gevoel had heel veel voor haar te kunnen betekenen in ondersteunende zin. Als klankbord, als ‘spiegel’, en als professionele luisteraar. We spraken op het laatst nog over aanvullende vormen van hulpverlening, en ze zei ter afsluiting: “In ieder geval ben ik hier heel enthousiast over, en dat is iets wat ik  al lange tijd niet meer ben geweest. Ik sta open voor deze en andere goede hulp, en heb er weer vertrouwen in dat ik mijn totaal veranderde leven -ondanks alles- weer op orde krijg”.

Toen kwam haar goedlachse man haar ophalen; hij gaf haar geduldig en liefdevol een arm en ondersteunde haar tijdens het lopen, want het gesprek had haar zichtbaar uitgeput.  We spraken af dat ze binnen een week zou laten horen of ze verder wilde  gaan met de coaching.  Daarna kreeg ik ter afronding van onze fijne ontmoeting een dikke knuffel van haar. Met een zeer warm gevoel in mijn hart, en een grote bewondering voor deze survivor en powervrouw, liep ik naar buiten. Nog in zalige onwetendheid, over wat komen ging…

****************************************************

De volgende dag meldt ze zich al aan voor de coaching. Ik reageer meteen en stuur haar een formulier toe. Ylonka reageert opgewekt; Ze zal het formulier zo snel mogelijk terug sturen. Wanneer ik na bijna een maand nog niets terug heb gehoord, stuur ik haar een mailtje. Of alles goed gaat, en of het niet gelukt is met het formulier.

En dan, plotseling, gaat de telefoon. Het is de man van Ylonka. Ik vind het apart dat hij zelf contact opneemt, en maak me een beetje zorgen over Ylonka’s gezondheid. Misschien had ze een terugval en kon ze niet typen? Misschien had ze zich bedacht, en toch gekozen voor een andere vorm van hulpverlening? Of misschien was ze onverwacht uitlandig en was er niets aan de hand.

Ylonka’s man is een nuchtere, grappige persoon, maar zijn stem klinkt nu ernstig. “Wat denk je dat de reden is voor het niet terugsturen van het formulier?’ vraagt hij.

Ik geef weer welke gedachten ik op dat moment had over een eventuele terugval, of afzegging . ‘Nee’ sprak hij beslist. Dat is zeer zeker niet de reden. Ze was juist zeer enthousiast over jullie gesprek, wilde dolgraag met coaching beginnen. Ze had er nog lang over nagepraat, hoe dankbaar ze was dat er nu iemand op haar pad was gekomen die haar leek te begrijpen, en waar ze vertrouwen in had.”

Ik ben stil, wat kon er toch zijn? Een diepe zucht klinkt aan de andere kant van de lijn, en dan volgt Het Nieuws: ‘Je hebt niets meer van haar gehoord, omdat ze er -zelf- een einde aan heeft gemaakt. Ylonka is dood’.

Even weet ik niets te zeggen. Het nieuws raakt mij, doet me slikken en naar adem happen. In al die jaren van m’n coachingspraktijk, heb ik -gelukkig- nooit eerder rechtstreeks te maken gehad met zelfdoding. Maar je weet als hulpverlener altijd dat het een keer kan gebeuren, en dan weet je nooit vantevoren wat het precies met je zal doen. Deze vrouw, deze prachtige, unieke, warme, superintelligente vrouw met wie ik zo’n enorme klik had, is er niet meer. Dood, door eigen hand….Hoe kon ik -na onze fijne mailwisseling en kennismaking- vermoeden, dat juist zij ‘The one that got away’ zou worden?

Ylonka’s man en ik praten een hele tijd verder, of eigenlijk praat hij, want ik heb te luisteren. Naar het indringende, emotionele verhaal van de man die altijd, onder de meest bizarre, zware omstandigheden, achter zijn -totaal veranderde- vrouw bleef staan. Die de humor bewaakte, die de nuchtere blik bewaarde, die het begrip ‘onvoorwaardelijke liefde’ nieuwe betekenis gaf. Dat weet ik omdat ik ze samen heb gezien, maar vooral ook, omdat Ylonka me dat zelf had verteld. Haar ogen twinkelden telkens als ze het over hem had. Ze sprak zeer liefdevol over haar man.

Haar man veroordeelde haar niet, maar kon haar daad ook niet begrijpen; Het ging toch juist zo goed de laatste tijd? Ze was veel vaker opgewekt, en had strijdlustig een afspraak bij de dokter gemaakt. Ze maakte weer afspraken met dierbaren…. Ik luister, en loop alle mogelijkheden met hem langs. Maar een eenduidig, alles-oplossend antwoord krijgt hij niet, en dat zal hij ook nooit meer krijgen. Ik vertel -desgevraagd- over onze bijzondere ontmoeting. Hoe ik die heb ervaren, hoe bijzonder ik haar vond, en dat ze zo open, zo dapper en zo wijs was. Maar ook, dat ze zo angstig was voor een terugval, dat ze soms aan zichzelf twijfelde, als vrouw, als werknemer, als mens…En dat ik me dat zó goed kon voorstellen. Ik formuleerde het voorzichtig, want ‘begrijpen’ is in deze een veel te groot,- haast onbescheiden woord.

Haar man is dankbaar dat hij deze informatie nu heeft gekregen, en vertelt erbij  dat Ylonka meerdere keren aan hem heeft beloofd dat ze zich -ongeacht de omstandigheden- niet ‘van het leven zou beroven’. Maar hoe anders liep het.

Haar man en ik hebben het gesprek op een goede wijze kunnen afronden, maar na afloop bleef ik nog lange tijd stil… In de weken die daarna volgden, dacht ik vaak aan haar terug. Wat vond ik het jammer dat we niet hebben kunnen samenwerken aan haar groei, aan het verwerken van een stuk leed, aan het toewerken naar een nieuw, ander perspectief. Ik wilde een tastbaar aandenken aan haar maken, iets moois over haar schrijven, maar weken werden maanden, en de maanden anderhalf jaar.

Maar nu, nu ik eindelijk de juiste woorden heb gevonden, en Ylonka haar eigen ode heeft gekregen, weet ik  ineens wat me te doen staat. Als coachees een traject bij me afsluiten geef ik vaak een persoonlijk kleinigheidje mee, als aandenken of aanmoediging. Dus schilder ik voor haar een Lovestone; een mooie, beschilderde steen met een hartenmandala erop. En de voorletter van haar naam erin. Als aandenken aan haar, en aan dit bijzondere stel. Voor alle achterblijvers en hulpverleners na suȉcide. En als aanmoediging voor mezelf, om dit werk te blijven doen voor allen die het luisterend oor, het goede gesprek, die constructieve ‘kick in the butt’, en die extra steun zó hard nodig hebben.

Ik hoop met heel m’n hart, dat Ylonka haar rust & vrede gevonden heeft. <3

 

Er zijn voor een ander (in tijden van Covid)

 

Uit: Column Amigoe’s weekendbijlage Napa; 29-08-20; www.amigoe.com

In mijn leven heb ik vaak in de gelukkige omstandigheid verkeerd, dat er steun was op die belangrijke momenten dat het nodig was.

Vaak, maar natuurlijk niet altijd.

Met name na m’n emigratie naar dushi Korsou, zijn er best een aantal momenten geweest dat ik m’n ouwe trouwe vriendinnen en naaste familie flink heb gemist. Te denken valt aan grote momenten, zoals trouwen, geboorte, opvoedingsvraagstukken, rouw en ziekte.

Het missen van steun van dierbaren is bij de kleine momentjes van het leven soms ook heel belangrijk. Denk maar aan een peuter die voor het eerst naar school gaat, een spannende afspraak bij de tandarts, zenuwen voor een nieuwe baan, of dat 5-gangen diner dat je zo graag volgens Moeder’s Recept wilt klaarmaken. Dan wil je gewoon graag even je verhaal met iemand delen, of sparren, of een goed advies vragen. Dit soort zaken zijn allemaal wat gemakkelijker op te vangen, zeker in de tegenwoordige tijd. Een Skype of Facetime- call is zo gemaakt, en What’s Appen kun je op elk moment van de dag.

Zoals vele emigranten die ik tegenkom in de coachings praktijk en daarbuiten, leer je vroeger of later met dat gemis van steun – op cruciale momenten- om te gaan. Je creëert nieuwe vertrouwensbanden, nieuwe ‘familie’ en vriendschappen, en andere waardevolle contacten. Je leert meer zelf op te lossen, en je eigen gezin wordt je heilig: je bent volledig op elkaar aangewezen, en moet het van elkaars steun en begrip hebben.

En daarnaast herkennen natuurlijk ook niet-emigranten het gemis van nabije steun en begrip. Mensen die de familie en vriendenkring wel dichtbij zich hebben, maar die zich toch onbegrepen voelen, alleen of enigszins verloren.

Steun, in de vorm van actief en praktisch helpen, een luisterend oor of gewoon even een arm om je heen: het lijken voor velen zulke vanzelfsprekende dingen. Maar als er ooit een tijdperk was, waarin bleek dat niets meer vanzelfsprekend en normaal is, dan is het wel nu.

Want er valt weliswaar veel op te vangen met social media, en de telefoon, maar soms is die persoonlijke, voelbare steun gewoon keihard nodig.

De momenten -groot of klein- die dan ook het lastigst blijven, zijn diegenen waarbij je écht even -fysiek aanwezige- hulp van een ander nodig hebt; Een ander die jou ofwel héel goed kent en begrijpt, en maar ‘een half woord’ nodig heeft, of juist iemand die wat verder van je af staat, objectief is en werkelijk in staat is om goed te luisteren en reflecteren.

En in dat laatstgenoemde ‘gat’ mag ik vaak springen: het verzorgen van een objectief,  professioneel, maar altijd menselijk luisterend oor.

In deze onzekere tijden, waarbij fysiek contact -zoals eerder benoemd – bepaald geen vanzelfsprekendheid meer is, zie je dan ook vaak, dat er vormen van afstandscoaching (online, telefonisch) geraadpleegd worden. Een mooi alternatief, zeer zeker! Maar geen totale vervanger…

Want wie had er dan onlangs om mijn coachee Janneke een arm heen moeten slaan, toen er vreugdetranen rolden over haar wangen?

Wie had er met Joris ge high-fived na het behalen van een ijzersterke overwinning op zichzelf? Wie had de tissue box en een warme handaanraking moeten verzorgen van Millie, nadat zij zeer emotioneel werd vanuit bezorgdheid om haar kind? En wie had met de juiste body language en oogopslag Rubia weer even ‘bij de les’ weten te houden?

Mensen hebben mensen nodig. Op afstand maar vooral ook dichtbij. Niemand weet dat beter dan alle ouderen, hulpbehoevenden en patiënten en zorgverleners die met het huidige virus (en uiteraard alle andere vormen van ziekten, aandoeningen en problematiek) te maken kregen.

En wat te denken van alle mensen die nu hun baan zijn kwijtgeraakt, die van een inkomen op, – of onder het minimum moeten rondkomen, die geen dak meer boven hun hoofd hebben? Geen voedsel om de monden in het gezin te voeden?

Elkaar steun bieden dus, daar gaat het om. Uiteraard dient iedereen zich wel aan de wettelijke afstands-en gedragsrichtlijnen te houden, maar het mag nooit ten koste gaan van die ouwe, trouwe menselijke maat der dingen. Als fysieke aanraking of nabijheid niet mogelijk is, wees dan een luisterend oor voor iemand. Of degene die iemand een lach op het gezicht bezorgd. Er écht zijn voor een ander, juist nu, is essentieel voor ons welzijn. En ons welzijn is nou juist zo’n belangrijke geluksbepaler..

Laten we dat het Nieuwe Normaal maken: er zijn voor een ander. Wees verstandig, maar wees nabij (al ben je liever -of noodgedwongen- op afstand), wees warm, wees gezond-kritisch, wees eerlijk, wees menselijk. Wees zorgzaam, wees behulpzaam, wees niet-oordelend, wees bereikbaar, wees stand-by.

Er komt namelijk voor iedereen een moment dat je hulp,- zorg,- of steunbehoevend wordt. En of je er nou een professionele coach of andere hulpverlener bijhaalt, een familielid, de buurvrouw of een vriend: zoek steun, want dat verdient ieder mens.

Dat is altijd hard nodig, maar zeker nu

Niki blogt

De Challenge

Sinterklaasavond en de Kerstdagen zijn nog niet eens geweest, en toch ben ik dit weekend zomaar verrast & verblijd met maarliefst 15 paar schoenen en stapels leuke kleding! 🎉 Allemaal in mijn... Lees verder →